Đông du ký (2)
Không phải tự nhiên mà dân chủ thoái trào, càng không phải tự nhiên mà cực hữu, độc tài, phát xít đang lớn mạnh khắp thế giới. Đây chính là hệ quả của một quá trình.
Trong cuộc chiến "Ai-Thắng-Ai“ mà ta gọi là "Chiến tranh lạnh", phe tư bản với một xã hội tự do, cởi mở đã thắng. Thắng vì con người tự do đã tạo ra nền khoa học kỹ thuật vượt trội. Liên Xô và các nước XHCN tuy từ lâu đã đạt được giấc mơ của Lenin “Chủ Nghĩa Cộng Sản = Điện khí hóa + Chính quyền Xô viết“, nhưng vẫn tụt hậu xa. Thiên tài như Lenin mà chỉ dự đoán cũn cỡn như vậy kể cũng lạ.
Khi tôi ở Đông Berlin từ 1967-1971, tuy đồ phe ta không tốt như đồ tư bản, nhưng bên kia có gì ta có nấy, từ tủ lạnh DKK, TV Startfurt đến xe Trabant, Lada. Thậm chí xe bus Ikarus và xe tải IFA còn xuất ra nước ngoài thu ngoại tệ cứng. Nhưng vào thập niên 1980 khi cuộc cách mạng KHKT lần thứ 3 nổ ra ở phương Tây với tự động hóa, tin học và máy tính cá nhân thì các chế độ chuyên chế, đóng cửa ở Đông Âu hết hơi. Người ta nói đùa rằng: Phe ta sản xuất được chiếc máy xúc lớn nhất thế giới là TAKRAFT 293 của CHDC Đức, nhưng cũng tự hào vì làm ra chiếc máy tính để bàn to nhất thế giới (chiếm nhiều chố nhất) là Minsk-32 !!!
Năm 1980 VTV mua máy ghi hình U-Matic của Nhật, lưu giữ được 90 phút video màu trong một băng casset bằng quyển sổ tay. Cùng lúc đó máy ghi hình của KADR III Liên Xô cần những cuộn băng cối gần bằng chiếc lốp xe máy nhỏ, nặng 15kg, chỉ ghi 60 phút video đen trắng. Đã thế các cô gái Liên Xô rất đỏng đảnh, vừa hay hỏng vặt, mà khi chạy phải hút chân không, rú rít điếc tai.
Khoảng cách công nghệ giữa hai phe là 20 năm!
Những đầu óc bình thường như Đặng Tiểu Bình, Hồ Diệu Bang, Gorbachov nhìn thấy khoảng cách đó. Nếu không hành động thì dù có nắm chắc chính quyền bằng súng và xe tăng, chế độ XHCN sẽ sụp đổ. Đó là nguồn gốc của “Mèo trắng-Mèo đen“ ở TQ và "Perestroika + Glasnosh“ ở Liên Xô. Không có Gorbachev này thì sẽ có Gorbachev khác tìm cách cứu chế độ. Đừng phê phán ông ta phản bội. Đừng đổ tội đế quốc phá hoại.
Lịch sử cứ lừ lừ đi con đường của nó và đến hết 1991 thì tất cả các dân tộc Đông Âu đã lựa chọn con đường phát triển mới để khỏi bị đào thải.( Việt Nam và Trung Quốc cũng từ bỏ nền kinh tế kế hoach và chế độ công hữu sản xuất, mở của cho kinh tế tư nhân).
Chiến tranh lạnh kết thúc tạo nên những phấn khởi vô bờ như của Fukuyama và của tôi nói trên, nhưng lại đưa nhân loại vào một bước ngoặt mới.
…
Tự do hóa sản xuất và tư hữu ở các nước cựu XHCN, trong đó có cả TQ và VN, cộng với sự ra đời của công nghệ thông tin, internet, vệ tinh, cáp quang đã tạo ra "Toàn cầu hóa".
Đó là một hệ quả của chủ nghĩa tư bản: ở đâu nhân công rẻ thì sản xuất ở đó! Kỹ nghệ phát triến đã khiến cho việc ngồi từ các nước giàu điều hành sản xuất các công xưởng ở các nước nghèo rất dễ dàng, thuận tiện. Đối với tư bản phương tây, sản xuất bằng giá lao động thấp và bán ra với giá cao là siêu lợi nhuận Đã thế lại còn được khen là "Tạo ra chuyển biến xã hội qua thông thương". Dân các nước nghèo phương Đông thì không có gì sướng hơn được làm hàng bán thu ngoại tệ cứng. Một thời kỳ dài "Toàn cầu hóa" đã đóng góp cho sự thịnh vượng chung. Mọi bên đều hưởng lợi. Nhưng toàn cầu hóa cũng đưa đến những hậu quả mà hôm nay thế giới mới thấm.
1-Nguyên tắcTBCN: "Sản xuất hàng hóa ở bất cứ đâu chi phí thấp" đã đưa kiến thức, Know how và cả máy móc cao cấp chảy về các nước nghèo, lạc hâu như trong cái bình thông nhau, từng bị khóa chặt bởi chiến tranh lạnh. Thêm vào đó Internet giúp phổ cập kiến thức rất nhanh. Điều này đưa đến một bước ngoặt đáng sợ. Trước đây, phát minh KHKT bắt nguồn ở các chế độ có con người tự do. Vì tự do là mảnh đất cho sáng tạo. Còn các chế độ độc tài, ngu dân luôn lạc hậu, cả về vật chất lẫn tinh thần. Kể cả các nước phát triển cao như Đông Đức, Tiệp Khắc, sau 40 năm đóng cửa, bỗng tụt hậu thê thảm.
Mở cửa đã giúp phương Đông tận dụng được kiến thức của người đi trước và rút ngắn khoảng cách rất nhanh. Tăng trưởng ở TQ và Đông Âu hưởng lợi rất nhiều từ "Toàn cầu hóa". Phải nói rằng: Các nước hậu XNCH, cho dù lạc hậu ở đâu thì vẫn có nền giáo dục khá tốt. Do đó họ không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn tự biến thành của mình rất nhanh, đặc biệt là ở Trung Quốc. Trung Quốc chỉ cần 40 năm để đi quãng đường mà CNTB phương Tây cần 200 năm.
Tất nhiên không phải dân tộc nào cũng vậy. Nhiều người đổ lỗi cho tư bản phương Tây mất cảnh giác, giao cho TQ quá nhiều bí quyết. Đó là phiến diện. Tiềm năng của Trung Quốc là điều mà từ 250 năm trước Napoleon đã lo ngại. Nay hơn một tỷ người, được hưởng giáo dục tốt, được tự do làm ăn đang đưa TQ thành cường quốc, dù phương Tây có "mất cảnh giác" hay không. Vấn đề chỉ là thời gian.
2-Nhờ "Toàn cầu hóa" mà chế độ độc tài không cần tự do, dân chủ vẫn có thể công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành công. "Mô hình Trung Quốc" ra đời!
Mô hình này chủ trương giải phóng sức lao động, tự do hóa sản xuất kinh doanh, mở rộng giao thương với tư bản quốc tế, nhưng bóp nghẹt quyền tự do tư tưởng. Đối với xã hội chậm phát triển thì đây là một bước tiến lớn. Tài sản từ công hữu XHCN nay được thông qua tham nhũng để chia chác cho một bộ phận trung thành, có quan hệ khiến cho quá trình tích lũy tư bản nhanh hơn rất nhiều so với thời của Marx. Hàng trăm triệu người lao động, bần hàn nay được tự do làm ăn, tư do đi lại, tự do làm giàu, con cái được tự do học hành, có tiền thì tự do du lịch. Nhà nước cảnh sát sử dụng các tiến bộ khoa học để tạo ra mạng lưới kiểm soát công dân hiệu quả chưa từng có. Nhà nước vừa độc tài vừa kỹ trị sử dụng quyền lực tập trung vô hạn để mau chóng quyết định mọi kế hoạch kinh tế xã hội! Không có phản biện, Cấm bàn cãi!
Mô hình TQ hấp dẫn đám độc tài ở các nước nghèo là điều tất nhiên: Không cần tự do, dân chủ vẫn có thịnh vượng. Nhiều nước định hướng tới mô hình phương Tây để phát triển, nay bỗng chạy theo mô hình TQ.
Điều đáng sợ là nó hấp dẫn cho cả các nước đã phát triển, đang củng cố nền dân chủ. Đông Âu là một chuỗi ví dụ: Tiệp, Slovakia, Hungary, Ba-Lan, Serbia và mơi đây nhất là Bulgaria.
3- Thoái công nghiệp và suy thoái TBCN: Công ăn việc làm chảy sang các nước nghèo tất dẫn đến làn sóng thoái công nghiệp ở phương tây. Lúc đầu người ta chỉ giữ lại những công nghệ lõi, cao cấp nhất ở lại, còn thì thảy tất cả các việc nặng, từ luyện kim, hóa chất, chế tạo các linh kiện phụ trợ sang chỗ lương thấp. Quá trình này kiểu gì cũng dẫn đến thất nghiệp và mất know how, dù là chủ động. Ban đầu các nước giàu vẫn nắm đằng chuôi. Ho đinh ninh lấy lợi nhuận từ lương thấp để nuôi đội ngũ thất nghiệp và giữ cân bằng xã hội. Đó là tính toán kiểu ông chủ. Một xã không lao động kéo theo nhiều tai họa.
Trong khi các đại gia xe hơi Mỹ đút túi hàng chục tỷ $ lợi nhuân từ việc sản xuất xe bên Mexico mang về Mỹ bán, thì toàn bộ khu vưc quanh Detroit trở thành khu đô thị ma. Hàng trăm hãng cung cấp cho ngành ô-tô Mỹ cũng sập tiệm theo, hàng triêu người lao động bình thường nay trở thành những cái bóng ăn trợ cấp xã hội trong các ghetto. Người Mỹ cắn răng chấp nhận việc phân hóa xã hội với hy vọng trở thành nước hậu công nghiêp với các nghề cao cấp ở Google, Amazon. Apple, Microsoft v.v. Nhưng đó là ảo vọng. Trước kia xã hội công nghiệp với rất nhiều thợ lành nghề, trí thức nhỏ tạo thành tầng lớp trung lưu, xương sống của nền dân chủ, nay thoái công nghiêp và bành trướng các đại công ty Tech cá mập, trung lưu bị bào mòn. Dân chủ bị đe dọa vì nông dân và thị dân thất nghiệp ồ ạt chạy theo bọn dân túy.
Nhiều nhà lãnh đạo nhìn thấy cái chết đang lừ lừ ập đến, họ muốn khôi phục công nghiệp, nhưng đã muộn. Một mặt các con bạch tuộc tư bản nhà nước đã lớn mạnh, thừa tiền mua lại các tập đoàn công nghiệp già nua.. Trong khi xã hội già đi, người dân vẫn sẵn sàng bãi công để chống lại việc tăng tuổi hưu lên cao. Ai cũng đòi làm việc 35 giờ, 5 ngày/tuần. Xã hội như vậy không thể chống lại làn sóng mua công ty của Trung Quốc.
Chỉ một vài đơn cử trên đã giúp cho tôi hiểu tại sao nhà máy ô-tô VW ở Zwickau đang hấp hối, sau 34 năm làm ăn có lãi. Cái chết của nhà máy này sẽ khiến rất nhiều bạn bè tôi ở đó khốn khó theo.
Người dân Zwickau hy vọng là cty ô tô Trung Quốc nào đó sẽ mua lại nhà máy của VW, trong khi các quan chức AfD đang bị cáo buộc là ăn tiền của Trung Quốc.
(còn tiếp)
Sưu tầm
Nguồn: FB Thọ Nguyễn - https://www.facebook.com/tho.nguyen.9231
Category:
Bổ ích và thú vị
,
BỔ ÍCH-THÚ VỊ
Comments
Vài website thú vị
************
Số bài viết theo năm tháng & bài mới nhất.
Tìm kiếm
:)
Bài đăng phổ biến
Danh sách Blog của Tôi
HSE !
Tư thế lao động & xương khớp
